Trường THCS Chi Lăng tập huấn Chuyên đề tâm lý “Nhận diện và hỗ trợ đồng hành các vấn đề tâm lý học sinh” cho đội ngũ giáo viên

Thứ ba, 25/8/2026, 10:32 , Lượt đọc : 65 Chia sẻ tin bài

Sáng ngày 24/08/2026, Trường THCS Chi Lăng phối hợp cùng Học viện MettaSoul và Viện Tâm lý SUNNYCARE tổ chức buổi tập huấn chuyên đề đặc biệt dành riêng cho cán bộ, giáo viên nhà trường. Chương trình dưới sự dẫn dắt của TS. Sunny Đặng Phương – Chuyên gia tâm lý, Giám đốc Viện Tâm lý SUNNYCARE.

Thực trạng đáng báo động về sức khỏe tinh thần tuổi THCS

Tại buổi tập huấn, chuyên gia đã chia sẻ những dữ liệu thực tế từ Báo cáo Sức khỏe Tâm thần Vị thành niên Việt Nam (V-NAMHS) năm 2022. Theo đó, lứa tuổi THCS được ví như "tâm chấn của những biến động ngầm" với giai đoạn chuyển tiếp vô cùng nhạy cảm từ 12 đến 15 tuổi. Nguy cơ tổn thương tâm lý ở lứa tuổi này tương đương, thậm chí nhạy cảm hơn học sinh THPT.

Thống kê mô phỏng trên quy mô 100 học sinh cho thấy:

21.7% học sinh gặp các vấn đề tâm lý (Cứ 5 em thì có 1 em cần hỗ trợ).
3.3% học sinh đạt ngưỡng rối loạn tâm thần lâm sàng ở mức độ nguy hiểm.
18.6% học sinh đối mặt với hội chứng lo âu.
4.3% học sinh bị trầm cảm và xu hướng thu mình.
2.3% học sinh mắc chứng mất tập trung hoặc tăng động.

Đặc biệt, báo cáo chỉ ra "điểm mù" lớn từ phía gia đình khi chỉ có 5.1% phụ huynh nhận diện đúng con mình đang có vấn đề về cảm xúc hay hành vi. Nhiều cha mẹ thường nhầm lẫn giữa sự nổi loạn tuổi dậy thì với các rối loạn tâm lý sâu sắc, hoặc có tâm lý kỳ thị né tránh. Do đó, khi gia đình chưa thể là điểm tựa, nhà trường và giáo viên chính là phòng tuyến cuối cùng của các em.

Thấu hiểu "tảng băng chìm" sau những hành vi sai lệch

Buổi thảo luận đã giúp các giáo viên thay đổi góc nhìn từ "phán xét bề mặt" sang "thấu hiểu bản chất" qua mô hình tảng băng chìm tâm lý. Chuyên gia nhấn mạnh: “Hành vi sai lệch thường là ngôn ngữ của một tổn thương chưa thể gọi tên”. Những hiện tượng bề mặt như chống đối, cá biệt, lười biếng hay không chú ý nghe giảng thực chất đều xuất phát từ áp lực, cô đơn, kìm nén, sợ hãi, tự ti, thậm chí là bạo hành hay xâm hại.

Để hỗ trợ học sinh hiệu quả, giáo viên cần chủ động nhận diện sớm qua 5 phương diện:

Cảm xúc: Trầm buồn, lo lắng, căng thẳng, dễ cáu gắt, mất kiểm soát cảm xúc.
Hành vi: Đi học muộn, hay nghỉ học, cô lập, im lặng, đánh bạn, lơ mơ, dễ khóc.
Bề ngoài: Tóc dài phủ mặt, không chăm chút vẻ ngoài, có dấu hiệu tự hại.
Kết quả học tập: Sa sút đột ngột, không tập trung, sao nhãng.
Nhận thức: Cho rằng mình kém cỏi, suy nghĩ cực đoan hoặc lệch chuẩn.

Giải pháp đồng hành và xây dựng "Cầu nối thấu cảm"

Chuyên đề đã trang bị cho các thầy cô bộ nguyên tắc ứng xử cốt lõi, lấy học sinh làm trọng tâm và đặt tính bảo mật lên hàng đầu. Thay vì thụ động chờ đợi học sinh tìm đến, giáo viên cần chủ động đi xuyên qua sự im lặng để kiến tạo không gian an toàn và gỡ bỏ rào cản định kiến cùng gia đình.

Hai phương pháp thực hành cụ thể được giới thiệu bao gồm:

Trò chuyện 1:1: Tiếp cận tự nhiên, lắng nghe, đồng cảm để thiết lập mối quan hệ tin cậy.
Circle Time (Giờ sinh hoạt vòng tròn): Sắp xếp bàn ghế dạng vòng tròn không phân biệt vị trí cao - thấp. Áp dụng nguyên tắc tôn trọng tuyệt đối, lần lượt phát biểu không chen ngang, không phán xét nhằm tăng gắn kết tập thể.
Thay đổi ngôn ngữ truyền tải: Chuyển từ những câu nói mang tính phủ nhận, ép buộc như "Có vậy mà cũng buồn" hay "Em phải tích cực lên" sang ngôn ngữ đồng hành như "Chuyện này dường như ảnh hưởng khá nhiều đến em", "Cô tôn trọng sự riêng tư của em nhưng cô cần giúp em được an toàn".

Buổi tập huấn kết thúc trong không khí xúc động và mở ra nhiều kỳ vọng mới. Qua chương trình này, trường THCS Chi Lăng cũng kết nối triển khai dự án tham vấn học đường miễn phí (được bảo trợ bởi Học viện MettaSoul và Viện Tâm lý SUNNYCARE), mang đến thời lượng 4 phiên tư vấn (tương đương 200 phút/năm học) trực tiếp hoặc qua video call cho mỗi học sinh gặp khó khăn.

Đây là bước đi thiết thực giúp các thầy cô trao cho học sinh một không gian thấu hiểu, an toàn để tự tin phát triển và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.